trangthu59Tết là lúc ta dễ nhận được những món quà nhỏ: một phong bao đỏ, một món quà gói vội, hay đơn giản là một lời chúc đầu năm. Niềm vui thì rõ ràng, nhưng nhiều người học tiếng Trung lại chững lại ở một điểm rất quen: nói gì cho phải?
“谢谢” – cảm ơn – là câu ai cũng biết. Nhưng trong nhiều tình huống, chỉ một câu đó lại chưa đủ. Bởi trong văn hóa Trung Hoa, khi nhận quà, lời đáp cũng là một phần của món quà.
Một nét văn hóa khi “Nhận”
Trước khi học cách nói, chúng ta cần hiểu về tâm thế khi nhận. Người phương Đông nói chung và người Trung Quốc nói riêng rất coi trọng chữ “Lễ”.
Khi nhận quà, người ta thường không nhận ngay lập tức mà có thói quen từ chối nhẹ nhàng (khách khí) đôi ba câu để thể hiện sự khiêm cung, tránh để người tặng cảm thấy mình quá để tâm vào vật chất.
Hai từ khóa bạn cần nhớ:
- Kèqì (客气): Sự khách sáo, giữ lễ.
- Xīnyì (心意): Tâm ý, tấm lòng (điều quan trọng hơn cả giá trị món quà).
Hiểu được điều này, lời cảm ơn của bạn sẽ không còn là một công thức giao tiếp, mà là sự thấu hiểu văn hóa sâu sắc.
Các mẫu câu trả lời phù hợp với người đối diện
Lời nói như một tấm áo, cần phải “vừa vặn” với từng người, từng hoàn cảnh.
Với người lớn tuổi và bậc trưởng bối
- Tâm thế: Kính trọng, lễ phép và từ tốn.
- Lưu ý: Luôn sử dụng đại từ “Nín” (您) để thể hiện sự tôn kính.
Sự từ chối lịch thiệp (Khi vừa được trao quà)
谢谢您，您太客气了！
(Xièxiè nín, nín tài kèqì le!)
Cảm ơn bác/ông/bà ạ, bác khách sáo quá rồi! (Hàm ý: Bác không cần phải tốn kém vì cháu/con như vậy).
Lời chúc phúc chân thành (Sau khi nhận)
Dùng khi nói với người lớn tuổi, lời chúc sức khỏe và bình an luôn là món quà quý giá nhất.
收到您的红包太开心了，祝您新年岁岁平安，万事如意。
(Shōu dào nín de hóngbāo tài kāixīn le, zhù nín xīnnián suì suì píng’ān, wànshì rúyì.)
Nhận được lộc của bác cháu vui lắm ạ. Chúc bác năm mới tuế tuế bình an, vạn sự như ý.
Với người thân và bạn bè tri kỷ
Tâm thế: Gần gũi, ấm áp và trân trọng.
Lưu ý: Không cần quá câu nệ nghi thức, hãy tập trung bày tỏ niềm vui khi nhận được sự quan tâm.
Trân trọng tấm lòng người tặng
让您破费了，但这份心意我太喜欢了！
(Ràng nín pòfèi le, dàn zhè fèn xīnyì wǒ tài xǐhuān le!)
Để anh/chị tốn kém rồi, nhưng em rất trân trọng tấm lòng này!
(“Pòfèi” – Phá phí: một cách nói khiêm tốn, ghi nhận sự chi tiêu của người khác dành cho mình).
Chia sẻ niềm vui may mắn
收到你的大红包，感觉今年会有很多好运！
(Shōu dào nǐ de dà hóngbāo, gǎnjué jīnnián huì yǒu hěn duō hǎoyùn!)
Nhận được lì xì của cậu, cảm giác năm nay sẽ gặp rất nhiều may mắn!
Với bạn bè đồng trang lứa (Cách nói vui vẻ)
- Tâm thế: Tự nhiên, thoải mái, pha chút hóm hỉnh.
- Lưu ý: Dùng trong không khí vui vẻ, thân mật.
Lời cảm ơn hào phóng
谢谢你！你也太大方了吧！
(Xièxiè nǐ! Nǐ yě tài dàfāng le ba!)
Cảm ơn cậu nhé! Cậu cũng hào phóng quá rồi đó!
Lời đùa vui vẻ
虽然我也很喜欢红包，但我更珍惜我们的情谊。
(Suīrán wǒ yě hěn xǐhuān hóngbāo, dàn wǒ gèng zhēnxī wǒmen de qíngyì.)
Dù tớ cũng thích lì xì thật đấy, nhưng tớ trân trọng tình bạn của chúng mình hơn nhiều.
Nghệ thuật “tuī ràng” (推让) – từ chối xã giao
Trong những dịp trang trọng hoặc khi gặp họ hàng lâu ngày, bạn sẽ thấy người Trung Quốc thường có động tác đẩy nhẹ tay người tặng ra, miệng nói từ chối. Đó gọi là “Tuī ràng” 推让 – từ chối mang tính lễ nghi.
哎呀，不用不用。
(Āiyā, bú yòng bú yòng)
Ôi, không cần đâu ạ.
您来就好了，还带什么东西。
(Nín lái jiù hǎo le, hái dài shénme dōngxi)
Bác đến là vui rồi, mang quà làm gì ạ.
Lưu ý nhỏ: Chỉ nên áp dụng với người lớn tuổi hoặc trong hoàn cảnh cần sự trang trọng. Với bạn bè thân thiết, sự thẳng thắn và vui vẻ đón nhận sẽ tự nhiên hơn.
Dành cho người tự học Tiếng Trung:
Những lỗi người tự học hay gặp:
- Chỉ nói “谢谢” trong mọi hoàn cảnh
- Dùng câu quá văn viết, nghe cứng
- Dùng câu thân mật sai đối tượng
Những lỗi này không sai ngữ pháp, nhưng chưa đúng ngữ cảnh, khiến lời nói thiếu tự nhiên. Đặc biệt, bạn hãy chú trọng vào ánh mắt và nụ cười khi bạn nói câu cảm ơn.
Ngôn ngữ không chỉ là công cụ để giao tiếp, mà còn là sợi dây kết nối cảm xúc. Hy vọng những chia sẻ nhỏ từ Gió Trường Thành sẽ giúp bạn có thêm tự tin để trao gửi tâm ý trong dịp Tết này.
Học tiếng Trung, đôi khi không chỉ là để nói cho trôi chảy, mà là để hiểu và để được sẻ chia nhiều hơn.
Bạn có thể lưu lại nội dung trên dưới dạng Cheat sheet để tiện ghi nhớ và tra cứu.
TẢI CHEAT SHEET “CÁCH TRẢ LỜI KHI ĐƯỢC LÌ XÌ TIẾNG TRUNG”
