《一瓯春》 (Nhất Âu Xuân): nội dung phim, diễn viên và tên nhân vật tiếng Trung

《一瓯春》 đang thu hút sự chú ý với sự tham gia của 许凯 Xǔ Kǎi (Hứa Khải) và 周也 Zhōu Yě (Châu Dã). Nhưng với người học tiếng Trung, bộ phim còn có một điểm thú vị khác: từ tên phim 一瓯春, tên các nhân vật như 沈润、严瑞、谢清圆, đến cách xưng hô và nhiều câu thoại mang màu sắc cổ trang đều mở ra những chất liệu ngôn ngữ đáng khám phá.

Bài viết này giúp bạn làm quen với 《一瓯春》 từ góc nhìn đó: phim kể về điều gì, ai đóng vai ai, tên nhân vật đọc thế nào bằng tiếng Trung, và từ đâu có thể bắt đầu học tiếng Trung qua phim.

《一瓯春》 đọc thế nào?

Tên phim gồm ba chữ:

一瓯春 Yì Ōu Chūn Nhất Âu Xuân

Trong đó, chữ dễ khiến người học dừng lại nhất là: 瓯 (ōu)

Đây không phải một chữ thường gặp trong tiếng Trung giao tiếp hằng ngày. Nhất Âu Xuân là cách đọc Hán–Việt của 一瓯春, vì vậy không nên hiểu đơn giản rằng đây đã là một bản dịch đầy đủ ý nghĩa của tên Trung Quốc.

Tên 一瓯春 còn có một câu chuyện ngôn ngữ và văn chương riêng. Gió Trường Thành sẽ dành một bài riêng để tìm hiểu chữ 瓯, câu thơ liên quan của 李清照 Lǐ Qīngzhào (Lý Thanh Chiếu) và những lớp nghĩa có thể đọc được từ tên phim.

Đọc thêm:

• 《一瓯春》 nghĩa là gì? Hiểu tên “Nhất Âu Xuân” từ chữ 瓯

《一瓯春》 kể về điều gì?

Trung tâm câu chuyện là 沈润 Shěn Rùn (Thẩm Nhuận) và 谢清圆 Xiè Qīngyuán (Tạ Thanh Viên).

Theo giới thiệu chính thức của iQIYI, hai người vừa kiềm chế, thử thách lẫn nhau, vừa trở thành những “lưỡi dao” hỗ trợ nhau trên hành trình báo thù. Câu chuyện di chuyển giữa những tranh đấu trong các gia tộc lớn và những cuộc đối đầu nơi quan trường, trong khi quan hệ giữa hai nhân vật cũng dần thay đổi giữa lý trí và tình cảm.

Đây cũng là lý do 《一瓯春》 có khá nhiều chất liệu đáng chú ý nếu xem phim để học tiếng Trung: vừa có hội thoại tình cảm, vừa có cách nói trang trọng, ngôn ngữ quan trường, cách xưng hô cổ trang và những biểu đạt mang màu sắc văn chương.

沈润 và 严瑞 có phải hai nhân vật khác nhau?

Đây là một chi tiết rất dễ gây nhầm khi mới tìm thông tin về phim.

沈润 và 严瑞 không phải hai nhân vật do Hứa Khải đóng, mà là hai tên gọi gắn với hai giai đoạn/thân phận của cùng một người. “昔日蒙难的沈润已是朝堂重臣，以严瑞之名奉旨赶赴横塘查办案件” – Thẩm Nhuận năm xưa gặp nạn, nay đã là trọng thần triều đình, mang tên Nghiêm Thụy phụng chỉ đến Hoành Đường tra xét vụ án. Nói cách khác, 严瑞 là tên Thẩm Nhuận dùng khi phụng chỉ đi làm khâm sai tra án, không phải một danh tính ẩn tách rời khỏi 沈润.

Điều này cũng giải thích vì sao khi xem phim hoặc tìm nội dung trên mạng, bạn có thể gặp cả 许凯沈润 lẫn 许凯严瑞.

Trong bài viết và các video học tiếng Trung của Gió Trường Thành, tên nhân vật sẽ được ghi theo danh tính đang được sử dụng trong cảnh, thay vì coi 沈润 và 严瑞 là hai người khác nhau.

陈云芽 và 谢清圆 – một cái tên, hai chặng đường

一瓯春 còn có một trường hợp tên gọi khác cũng đáng chú ý, nhưng vận hành theo cách khác hẳn 沈润/严瑞.

Nhân vật nữ chính do Châu Dã thủ vai từng mang tên 陈云芽 Chén Yúnyá (Trần Vân Nha) trước khi nhận tổ quy tông, trở về Tạ gia. Theo bản tóm tắt chính thức, ở những tập đầu cô được gọi là 云芽, lớn lên dưới sự nuôi dưỡng của một người họ Trần. Sau đó, “云芽正式认祖归宗成为谢清圆” (yún yá zhèngshì rèn zǔ guī zōng chéngwéi xièqīngyuán) – Vân Nha chính thức nhận tổ quy tông và trở thành Tạ Thanh Viên, chín năm sau ngày rời Tạ phủ mới quay về dưới danh phận Tứ tiểu thư Tạ gia.

Vì vậy, khác với 沈润/严瑞 (hai tên cho hai vai trò song song của cùng một người ở cùng một giai đoạn), 陈云芽 → 谢清圆 là một tiến trình thân phận theo thời gian: cùng một người, nhưng câu chuyện phim cố ý dùng tên gọi khác nhau cho từng chặng đời. Mô tả đoạn cuối câu chuyện bằng cặp tên “阿严与云芽” cho thấy 云芽 không chỉ là một cái tên trong lý lịch nhân vật, mà vẫn được dùng như một lớp danh tính có ý nghĩa xuyên suốt bộ phim.

Tên một số nhân vật trong 《一瓯春》

Để tiện theo dõi phim, có thể bắt đầu với bảng tên sau. Cặp diễn viên–nhân vật lấy theo danh sách diễn viên hiện tại trên iQIYI, đối chiếu thêm với các bài công bố định档.

Tuy nhiên, đọc tên nhân vật không chỉ là chuyển chữ Hán sang pinyin. Những câu hỏi như vì sao 谢 đọc là Xiè, 润 trong tên 沈润 mang nghĩa gì, hay một tên có thể được đọc Hán–Việt như thế nào sẽ được tách sang bài chuyên biệt của series Tên nhân vật phim cổ trang.

Đọc tiếp:

• Tên nhân vật phim cổ trang Trung Quốc: chữ Hán, pinyin và Hán–Việt

Xem 《一瓯春》, người học tiếng Trung nên chú ý điều gì?

Nếu mục tiêu là học tiếng Trung, không cần cố hiểu hoặc ghi nhớ tất cả những câu mang màu sắc cổ trang.

Có thể chia những biểu đạt gặp trong phim thành ba nhóm:

• Dùng hiện đại tự nhiên : có thể học để sử dụng trong giao tiếp ngày nay.
• Hiểu được nhưng mang sắc thái cổ–trang trọng : nên biết để hiểu phim, văn viết hoặc một số ngữ cảnh trang trọng; khi giao tiếp thường có cách nói hiện đại tự nhiên hơn.
• Chủ yếu nên hiểu khi xem cổ trang : không nên bê nguyên vào giao tiếp hiện đại nếu chưa hiểu rõ sắc thái.

Ví dụ, trong một màn đối đáp giữa Nghiêm Thụy và Tạ Thanh Viên, chỉ một câu hỏi ngắn 价值几何？(đáng giá bao nhiêu?) cũng đã mang sắc thái văn chương rõ rệt so với cách nói 价值多少？quen thuộc hôm nay. Đây chính là loại khác biệt khiến thoại cổ trang trở thành chất liệu thú vị để học: không dừng ở câu hỏi “câu này nghĩa là gì?”, mà cần hỏi thêm “ngày nay người Trung Quốc có nói như vậy không?”

娘子、大人、官家… có phải vẫn dùng như trong phim?

Đây là một vấn đề khác dễ gây nhầm.

Trong 《一瓯春》 có thể gặp những từ như:

• 娘子 (niángzǐ)
• 大人 (dàrén)
• 官家 guānjiā
• 本官 běnguān

Nếu chỉ tra từng từ trong từ điển rồi áp nghĩa hiện đại vào cảnh phim, đôi khi chúng ta sẽ hiểu sai. Chẳng hạn 娘子 không phải lúc nào cũng nên dịch máy móc thành “nương tử” – nghĩa chính xác còn tùy vào quan hệ giữa hai nhân vật trong cảnh. Và không phải quan hệ nào phụ đề cổ trang quen thuộc cũng phản ánh đúng.

Điều đáng học vì thế nằm ở cả ba câu hỏi:

• Từ này nghĩa là gì trong cảnh?
• Ngày nay còn dùng không?
• Nếu còn dùng, nghĩa và sắc thái có giống trong phim không?

Đây sẽ là chủ đề riêng trong cluster 《一瓯春》:

Đọc thêm:

• 娘子、大人、官家 nghĩa là gì? Những cách gọi trong 《一瓯春》 còn dùng ngày nay không?

Từ 《一瓯春》 đến tiếng Trung hiện đại

《一瓯春》 có thể được xem đơn thuần như một bộ phim cổ trang. Nhưng với người học tiếng Trung, mỗi cảnh còn có thể trở thành một phép so sánh nhỏ giữa ngôn ngữ trong phim và tiếng Trung chúng ta thực sự gặp ngày nay.

Vì vậy, trong series học tiếng Trung qua 《一瓯春》 của Gió Trường Thành, một câu thoại sẽ không dừng ở chữ Hán + pinyin + bản dịch. Với mỗi câu, chúng ta sẽ tiếp tục hỏi: câu này có sắc thái gì, đây là cách nói cổ trang/văn viết hay vẫn dùng hằng ngày, và nếu nói trong tiếng Trung hiện đại thì người ta thường diễn đạt thế nào.

Đó cũng là cách Gió Trường Thành khai thác bộ phim: xem một câu thoại trong đúng bối cảnh của nó, rồi tìm cây cầu đưa câu nói ấy trở về tiếng Trung hiện đại.

Nếu bạn đang xem phim, có thể bắt đầu từ những đoạn thoại đã được chọn lọc thay vì học theo toàn bộ lời thoại từng tập.

Câu hỏi thường gặp