爱上 nghĩa là gì? Phân biệt 喜欢, 爱, 喜欢上, 爱上, 迷上 và 看上

爱上 (àishàng) nghĩa là đem lòng yêu, yêu mất rồi, nhấn vào việc tình cảm nảy sinh. Còn 爱 (ài) diễn đạt tình yêu hoặc sự yêu thương, không nhất thiết nói đến lúc tình cảm bắt đầu.

Đó cũng là điểm thú vị trong tên bài hát 《爱上》 do 刘宇宁 (Lưu Vũ Ninh) thể hiện, nhạc phim Ngọc Điệm Thu 《玉簟秋》. Vì sao tiếng Trung dùng 爱上 thay vì chỉ dùng 爱? Và những cách nói như 喜欢上, 迷上 hay 看上 có gì khác nhau?

Hãy bắt đầu từ những tình huống rất quen thuộc: yêu một người, dần thích một sở thích mới, mê một bộ phim hoặc nhìn thấy món đồ mình ưng ý.

爱 và 爱上 khác nhau thế nào?

So sánh hai câu:

Câu đầu nói về tình yêu. Câu thứ hai hướng sự chú ý đến việc tình cảm đã nảy sinh.

Vì vậy, khi kể lại chuyện tình cảm của mình, người Trung Quốc có thể nói:

爱上 cũng không giới hạn ở tình yêu đôi lứa. Ta có thể dùng từ này để diễn tả tình cảm sâu sắc với một nơi chốn hoặc điều gì đó mình dần gắn bó.

喜欢, 喜欢上 và 开始喜欢 khác gì nhau?

喜欢 (xǐhuan) là thích, yêu thích. Đây là từ rất thông dụng khi nói về con người, đồ ăn, sở thích hoặc hoạt động.

Khi nói 喜欢上 (xǐhuan shàng), người nói thường muốn nhấn mạnh rằng sự yêu thích đã nảy sinh.

Vậy 喜欢上 có giống 开始喜欢 không?

Hai cách có thể diễn đạt những tình huống gần nhau, nhưng trọng tâm hơi khác:

• 开始喜欢: bắt đầu thích, hướng vào điểm khởi đầu của sự yêu thích.
• 喜欢上: đã nảy sinh sự yêu thích, thường gợi cảm giác “thích mất rồi”.

Cả hai câu đều tự nhiên: 开始喜欢 hướng vào sự bắt đầu, còn 喜欢上 làm nổi bật việc sự yêu thích đã nảy sinh.

迷上 – Khi thích trở thành say mê

迷上 (míshàng) thường diễn tả việc bị một người, sự vật hoặc hoạt động cuốn hút mạnh mẽ.

Trong tiếng Việt, tùy tình huống, ta có thể dịch là “mê”, “say mê”, thậm chí “nghiện” theo nghĩa nói vui.

Thử đặt cạnh 喜欢上:

Câu thứ nhất cho thấy sự yêu thích đã hình thành. Câu thứ hai thể hiện mức độ bị cuốn hút mạnh hơn.

Nếu một người nghe đi nghe lại một bài hát suốt cả ngày, 迷上 có thể diễn tả cảm giác ấy rất tự nhiên.

Tuy nhiên, không phải cứ thích nhiều là bắt buộc dùng 迷上. Người nói vẫn có thể dùng 喜欢 hoặc 很喜欢 nếu muốn diễn đạt nhẹ nhàng hơn.

看上 và 看不上 nghĩa là gì?

看上 – Ưng, kết, để mắt tới

看上 (kànshàng) thường xuất hiện khi một người nhìn thấy và cảm thấy ưng ý với một món đồ hoặc đối tượng nào đó.

Đây là cách nói rất tự nhiên trong tình huống mua sắm, lựa chọn đồ vật. Nhưng khi đối tượng là con người, 看上 cần được hiểu theo ngữ cảnh.

Câu này có thể nói về việc một người có cảm tình với người khác. Trong một số tình huống, nó cũng có thể gợi sắc thái “nhắm tới” hoặc lựa chọn ai đó, nên không phải lúc nào cũng phù hợp để diễn đạt tình yêu chân thành.

看不上 – Không ưng hay coi thường?

Đây là chỗ người học rất dễ hiểu sai.

看不上 (kàn bu shàng) không đơn giản là lấy 看上 rồi thêm nghĩa phủ định.

Khi nói về đồ vật:

Nhưng khi nói về con người:

Tùy hoàn cảnh, câu này cũng có thể mang ý người kia không ưng mình.

Vì vậy, hãy chú ý đối tượng được nhắc đến và thái độ của người nói. 看不上 có thể là không ưng, chê hoặc coi thường, chứ không có một bản dịch cố định cho mọi trường hợp.

Nên dùng cách nói nào?

Ba điều dễ nhầm

1. Phủ định 爱上:

Khi nói tình cảm chưa nảy sinh, thường dùng 没(有)爱上. Khi nói về tương lai, có thể dùng 不会爱上.

2. Không dùng 很 như với 喜欢:

Ta nói 我很喜欢她, nhưng không nói 我很爱上她. Nếu muốn nhấn mạnh tình yêu, hãy chọn cách diễn đạt phù hợp với ý định, chẳng hạn 我很爱她.

3. 看不上 không phải lúc nào cũng là coi thường:

Với đồ vật, người nói có thể chỉ đang chê món đồ không hợp ý; còn 他看不上我 có thể mang sắc thái đánh giá thấp người khác.

Luyện tập

Câu hỏi thường gặp

Học thêm cùng Gió Trường Thành

Từ tên bài hát 《爱上》, chúng ta đã gặp một nhóm cách diễn đạt rất thú vị: cùng có chữ 上, nhưng 爱上, 喜欢上, 迷上 và 看上 không mang ý nghĩa hoàn toàn giống nhau.

Nếu muốn nghe lại cách 爱上 xuất hiện trong một bài hát giàu cảm xúc, bạn có thể trở về bài Học tiếng Trung qua 《爱上》 – Từ lời ca đến giao tiếp.

Còn nếu yêu thích hình ảnh 你像水上明月，我不敢摇晃, hãy tiếp tục khám phá cách tiếng Trung sử dụng hình ảnh trăng trên mặt nước, chuyển động và âm điệu để diễn tả những cảm xúc khó nói thành lời.